TDS-waarde: wat het is, hoe je het meet en wat de cijfers betekenen

Je hebt een TDS-meter in handen. Misschien zat hij bij je Lurava waterfilter, misschien heb je er een besteld uit nieuwsgierigheid. Je houdt hem in een glas kraanwater en er verschijnt een getal op het scherm. 187 ppm. Of 243. Of 61.

Maar wat betekent dat eigenlijk? En zegt het iets over hoe gezond je water is?

In dit artikel leggen we uit wat TDS precies is, hoe de meter werkt, welke waarden normaal zijn voor Nederlands kraanwater en waar je wel en niet op kunt vertrouwen bij een TDS-meting.

Wat is TDS?

TDS staat voor Total Dissolved Solids, oftewel de totale hoeveelheid opgeloste vaste stoffen in water. Dit zijn alle mineralen, zouten, metalen en andere deeltjes die in het water zijn opgelost. Denk aan calcium, magnesium, natrium, kalium, chloride, sulfaat en bicarbonaat.

De TDS-waarde wordt uitgedrukt in ppm (parts per million) of mg/l (milligram per liter). Een waarde van 200 ppm betekent dat er van elke miljoen deeltjes 200 opgeloste ionen zijn en de overige 999.800 watermoleculen.

Hoe werkt een TDS-meter?

Een TDS-meter meet niet letterlijk de opgeloste stoffen in je water. Wat het apparaat doet, is de elektrische geleidbaarheid meten. Het werkt als volgt: de meter heeft twee elektroden waarop een kleine spanning wordt gezet. Opgeloste ionen (geladen deeltjes) in het water geleiden die stroom. Hoe meer opgeloste ionen, hoe beter het water stroom geleidt en hoe hoger de TDS-waarde.

De meter rekent de gemeten geleidbaarheid vervolgens om naar een TDS-waarde in ppm. Puur water (H2O zonder enige opgeloste stof) geleidt nauwelijks stroom en geeft een waarde van 0 ppm.

Hoe gebruik je een TDS-meter?

Het meten is eenvoudig:

1. Verwijder de beschermdop van de meter
2. Zet de meter aan met de aan/uit-knop
3. Vul een glas met water
4. Dompel het uiteinde van de meter in het water (maximaal 3 cm diep)
5. Wacht 2 tot 3 seconden tot de waarde stabiel is
6. Lees de TDS-waarde af op het scherm
7. Druk eventueel op "hold" om de waarde vast te houden
8. Schud de meter droog en plaats de dop terug

Tip: meet altijd bij kamertemperatuur voor de meest betrouwbare resultaten.

Welke TDS-waarden zijn normaal?

De betekenis van een TDS-waarde hangt af van het type water dat je meet. Hieronder een overzicht van veelvoorkomende ranges:

0 tot 50 ppm - Zeer zuiver water. Dit is het resultaat van intensieve filtratie, zoals omgekeerde osmose. Water in deze range is vrijwel vrij van opgeloste stoffen.

50 tot 150 ppm - Uitstekend drinkwater. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) beschouwt water in deze range als ideaal. Het bevat voldoende mineralen voor een prettige smaak zonder dat de concentraties problematisch worden.

150 tot 300 ppm - Goed drinkwater. Dit is de range waarin het meeste Nederlandse kraanwater valt. Het water bevat meer mineralen (vooral kalk), wat je kunt merken aan de smaak en aan kalkaanslag op je apparaten.

300 tot 500 ppm - Acceptabel, maar let op. Water met een TDS boven 300 kan een platte of minerale smaak hebben. Het verdient aandacht, al is het niet per definitie ongezond.

500 ppm en hoger - De Amerikaanse EPA hanteert 500 ppm als aanbevolen maximum voor drinkwater. Boven deze waarde is het verstandig om de bron nader te onderzoeken.

Nederlands kraanwater heeft doorgaans een TDS-waarde tussen de 100 en 250 ppm, afhankelijk van de regio en de waterbron. In Belgie kan die waarde oplopen tot 500 ppm.

Wat een TDS-meter WEL meet

Een TDS-meter geeft je een snelle indicatie van de totale hoeveelheid opgeloste ionen in je water. Het is een nuttig instrument om:

• Een eerste indruk te krijgen van je waterkwaliteit
• Het verschil te zien tussen gefilterd en ongefilterd water
• Veranderingen in je waterkwaliteit over tijd te monitoren
• Te controleren of je waterfilter nog goed werkt

Vooral dat laatste is praktisch. Als je Lurava filter goed functioneert, zie je een duidelijk verschil tussen de TDS-waarde voor en na filtratie. Stijgt de waarde van het gefilterde water na verloop van tijd, dan weet je dat het tijd is om de filterpatroon te vervangen.

Wat een TDS-meter NIET meet

Dit is een belangrijk punt dat vaak over het hoofd wordt gezien. Een TDS-meter meet uitsluitend geladen ionen. De meter detecteert niet:

• PFAS - Deze stoffen komen in zulke lage concentraties voor (nanogrammen per liter) dat ze onzichtbaar zijn voor een TDS-meter
• Bacterien en virussen - Micro-organismen worden niet gedetecteerd
• Pesticiden en medicijnresten - De meeste organische verontreinigingen zijn ongeladen en dus niet meetbaar
• Microplastics - Te groot om door het elektrische veld van de meter te bewegen

Een lage TDS-waarde is daarom geen garantie dat je water vrij is van alle verontreinigingen. Omgekeerd betekent een hogere TDS-waarde niet automatisch dat je water ongezond is. Het kan simpelweg betekenen dat je water meer (onschadelijke) mineralen bevat.

Zie een TDS-meter als een thermometer voor je water: het geeft je een nuttig datapunt, maar vertelt niet het hele verhaal.

TDS en smaak

Veel mensen merken een duidelijk verschil in smaak tussen water met een hoge en lage TDS-waarde. Water met minder opgeloste stoffen smaakt over het algemeen frisser en neutraler. Water met een hoge TDS kan een mineralige, vlakke of licht bittere smaak hebben.

Dit verschil merk je ook bij het zetten van koffie en thee. Water met een lagere TDS laat de smaak van je koffiebonen of theebladeren beter tot hun recht komen, omdat er minder concurrerende mineralen in het water zitten. Niet voor niets gebruiken veel koffiebars gefilterd water.

De Lurava TDS-test: voor en na

Een van de meest overtuigende manieren om de werking van je Lurava kraanwaterfilter te controleren, is een voor-en-na meting met je TDS-meter:

1. Vul een glas met ongefilterd kraanwater en meet de TDS-waarde
2. Vul een tweede glas met water dat door je Lurava filter is gelopen
3. Vergelijk de twee waarden

Het verschil laat direct zien hoeveel opgeloste stoffen de filter uit je water verwijdert. Die tastbare vergelijking maakt abstract iets concreet: je ziet letterlijk het verschil dat je filter maakt.

Veelgestelde vragen over TDS

Is een TDS van 0 het beste? Niet per se. Water met een TDS van 0 (zoals gedestilleerd water) mist alle mineralen en smaakt vlak. Een waarde tussen 50 en 150 ppm wordt als ideaal beschouwd: zuiver genoeg, maar met voldoende mineralen voor een goede smaak.

Verandert de TDS-waarde per seizoen? Ja, licht. De TDS kan fluctueren door seizoensgebonden veranderingen in de waterbron, regenval en temperatuur. Dit zijn doorgaans kleine schommelingen.

Hoe vaak moet ik meten? Een maandelijkse meting is voldoende voor de meeste huishoudens. Meet je zowel voor als na de filter, dan hou je goed zicht op de prestaties van je filter.

Moet ik mijn TDS-meter kalibreren? De meeste meters zijn voorgekalibreerd en hoeven niet direct bijgesteld te worden. Voor de meest nauwkeurige resultaten kun je de meter periodiek kalibreren met een kalibratievloeistof.